Монголын Барилгын Инженерүүдийн Холбоо
Монголын Барилгын Инженерүүдийн Холбооны дүрэм

НЭГ. НЭР ХАЯГ
1.1.
Барилгын чиглэлийн мэргэжлийн инженер, техникийн ажилтнууд, дэмжигчдийг сайн дурын үндсэн дээр нэгтгэсэн энэхүү төрийн бус байгууллагыг монгол хэлээр “Монголын Барилгын Инженерүүдийн Холбоо“ (МБИХ), англи хэлээр “Mongolian Association of Civil Engineers” (МАСЕ) хэмээн нэрлэнэ.

1.2.
МБИХ нь нийгэмдээ үйлчилдэг төрийн бус байгууллага мөн тул үйл ажиллагаагаа Монгол Улсын хууль тогтоомжийн хүрээнд явуулах ба төрийн бус байгууллагын эрхийг эдэлж, үүргийг хариуцна.

1.3.
1.3. МБИХ-ны төв нь Монгол Улсын нийслэлУлаанбаатар хотод байрлаж үйл ажиллагаагаа эрхлэн явуулах ба аймаг, хотуудад өөрийн салбартай байж болно. Нийслэлд Баянгол дүүрэг, 16-р хороо, Энхтайваны өргөн чөлөө 45/2, шуудангийн Улаанбаатар хот, 210644/7 болон электрон шуудангийн mace@mace.org.mn хаягаар харилцана.

1.4.
МБИХ нь Монгол Улсын Төрийн бус байгууллагуудын тухай хуулийн 5.1 дүгээр заалтыг үндэслэн

1996 оны 02-р сарын 09-ний өдөр санаачлан байгуулагчдын анхдугаар хурлаар байгуулагдсан бөгөөд энэ өдрийг тус холбоог үүсгэн байгуулсан өдөр гэж үзнэ.

1.5.
МБИХ нь өөрийн үйл ажиллагааны онцлогийг харуулсан эмблем, тэмдэг, албан бичгийн хэвлэмэл хуудас хэрэглэж, банканд харилцах данстай байна.
ХОЁР. ЗОРИЛГО
2.1.
Холбооны үндсэн зорилго нь:

  1. Үндэсний барилгын инженерийг хөгжүүлэх;
  2. Барилгын салбарыг хөгжүүлэх
  3. Мэргэжлийн ёс зүйг хөгжүүлж, хэрэгжүүлэх
  4. Олон улсын холбоодын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх
ГУРАВ. ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛ
3.1.
Холбоо нь дүрэмд заасан зорилгуудыг хангахад чиглэгдсэн бүхий л үйл ажиллагааг эрхлэн явуулна.

3.2.
Холбооны үйл ажиллагаа нь дараах үндсэн чиглэлүүдээр зохион байгуулагдана. Үүнд:
  1. Дүрэмд заасан зорилгыг хэрэгжүүлэхэд чиглэгдсэн мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулах;
  2. Барилгын мэргэжлийн ажил, үйлчилгээтэй холбоо бүхий аливаа суудлаар санал, зөвлөмж, удирдамж боловсруулах, шаардлагатай үед байр сууриа илэрхийлсэн мэдэгдэл гаргах;
  3. Барилгын салбарын ажил, үйлчилгээ, ололт амжилтыг олон нийтэд сурталчлах, таниулах;
  4. Салбарын ажил үйлчилгээтэй холбоотой олон нийтийн санал бодлыг тандах, төр засагт тэдний дуу хоолойг хүргэх, эрх ашгийг нь хамгаалах;
  5. Төрийн болон төрийн бус байгууллагуудтай хамтран үйл ажиллагаа явуулах;
  6. Гишүүдийн мэдээллийн сантай болох, мэдээлэл түгээх, мэдээллийн олон сувагтай байх;
  7. Үндэсний болон олон улсын чуулга уулзалт, үзэсгэлэн, яармаг худалдаа, зөвлөгөөн зэрэг бусад арга хэмжээг зохион байгуулах;
  8. Аливаа эрх зүйн бодлого, шийдвэр, үйл ажиллагаа болон техник технологийн төсөл, шийдэлд Мэргэжлийн зөвлөлөөрөө дамжуулан санал, дүгнэлт өгөх;
  9. Салбарын мэргэжлийн стандарт, зэрэг тогтоох, магадлан итгэмжлэл, тусгай зөвшөөрөл олгох, төсөл боловсруулах ажлыг төрийн байгууллагатай хамтран боловсруулж, баталгаажуулахад оролцох;
  10. Мэргэжлийн чиглэлээр төрөл бүрийн уралдаан, шалгаруулалт зохион байгуулах, зуучлах, үр дүнг нь сурталчлах;
  11. Барилгын салбарт мэргэжилтэн бэлтгэх, тэднийг давтан сургах ажлыг удирдан зохион байгуулах;
  12. МБИХ-ны гишүүдийг төр засгийн, олон улсын болон бусад шагнал, өргөмжлөлд тодорхойлж дэмжих, шаардлагатай батламж тодорхойлолт гаргах;
  13. МБИХ-ны шагнал, өргөмжлөл олгох;
  14. Олон улсын хэмжээнд хамтын ажиллагаа өрнүүлэх.
ДӨРӨВ. ГИШҮҮНЧЛЭЛ, ГИШҮҮНИЙ ЭРХ, ҮҮРЭГ
4.1.
МБИХ-ны гишүүнчлэл нь барилга болон инженерийн байгууламжийн зураг төсөл зохиох, угсрах, ашиглах, материалын үйлдвэрлэлтэй холбоотой үйл ажиллагаа эрхлэн явуулдаг мэргэжилтнүүд, байгууллагууд тэднийг үзэл бодол, үйл ажиллагаа, санхүүгийн хувьд дэмжигч дотоод, гадаадын иргэд, байгууллагуудаас бүрдэнэ. Гишүүд нь дараах ангилалд хуваагдана. Үүнд:
  1. Оюутан (Барилгын чиглэлээр их дээд сургууль, коллежид суралцаж буй оюутан);
  2. Жинхэнэ (Барилгын чиглэлийн мэргэжлээр их дээд сургууль, коллеж төгссөн инженер, энэ чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж буй мэргэжлийн байгууллага);
  3. Ахмад (Барилгын салбарт он удаан жил ажиллаж гавьяаны амралтад гарсан иргэд);
  4. Хүндэт (Барилгын салбарыг хөгжүүлэх, МБИХ-г бэхжүүлэх, гишүүдийн язгуур эрх ашгийг хамгаалах үйлсэд онцгой хувь нэмэр оруулсан Монгол Улсын болон гадаад улсын иргэн иргэн);
  5. Гадаад (Холбооны дүрэм, үйл ажиллагааг зөвшөөрч, сайн дураар нэгдсэн эсхүл барилгын чиглэлийн мэргэжил бүхий гадаад улсын иргэн);
  6. Дэмжигч (Холбооны дүрэм, үйл ажиллагааг зөвшөөрч сайн дураар нэгдэн ажил үйлс, эд материалаар дэмжигч иргэн болоод байгууллага)
4.2.
Холбооны гишүүд нь гишүүнчлэлийн татвар заавал төлнө. Гишүүнчлэлийн татвар нь иргэн болон байгууллагын хувьд өөр хэмжээтэй байж болно.

4.4.
Гишүүнээр элсэхийг хүсэгч нь энэхүү дүрмийн заалтыг дагаж мөрдөхийг хүлээн зөвшөөрч байгаагаа мэдэгдэж өргөдөл гарган МБИХ буюу түүний орон нутгийн салбар байгууллагад хандан шийдвэрлүүлнэ.

4.4.
МБИХ өргөдөл гаргагч иргэнийг холбооны гишүүнээр бүртгэж, үнэмлэх олгоно. Гишүүний үнэмлэх ангиллын дагуу ялгаатай байна.

4.5.
Холбооны гишүүнчлэл дараах нөхцөлд цуцлагдана. Үүнд:

  • Өөрийн санал хүсэлтээр;
  • Холбооны дүрэм зөрчсөн, гишүүний үүргээ удаа дараа биелүүлээгүй;
  • Мэргэжлийн, сахилгын, ёс суртахууны зөрчил гаргасан.
  • 4.6.
    Гишүүнчлэл нь цуцлагдсан иргэн үйл ажиллагаандаа МБИХ-ны нэр, бэлгэ тэмдэг, гишүүний үнэмлэх ашиглах, холбооноос зохион байгуулж буй арга хэмжээнд хөнгөлөлт эдлэх эрхгүй.

    4.7.
    Гишүүнчлэл нь цуцлагдсан иргэн гишүүнчлэлээ сэргээж болно. Гишүүнчлэл сэргээх дараалал нь шинээр гишүүнээр элсэж буйтай адил байна.

    4.8.
    Гишүүнчлэл цуцлах асуудлыг МБИХ-ны Удирдах зөвлөл болон орон нутаг дах салбар зөвлөл шийдвэрлэнэ.

    4.9.
    МБИХ-ны гишүүд дараах эрх эдэлнэ. Үүнд:
    1. Холбооны албан тушаалд сонгох, сонгогдох, нэрээ дэвшүүлэх, татгалзах;
    2. Татвар төлсөн гишүүн, байгууллага нь Их хуралд саналын нэг эрхтэйгээр оролцох;
    3. Холбооны үйл ажиллагаа, удирдлага, зохион байгуулалт, гишүүдийн эрх ашгийг хамгаалах талаар санал бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх, зохих итгэмжлэлийн дагуу холбоог төлөөлөх, нэр, бэлгэ тэмдгийг хэрэглэх;
    4. Холбооны үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээллийг үнэ төлбөргүй авах ба холбооны санд байгаа ном хэвлэлийг тогтсон журмын дагуу ашиглах;
    5. Холбооны үйл ажиллагааны болон санхүүгийн тайлантай танилцах;
    6. Холбоонд мэргэжлийн үйл ажиллагаа, бүтээлийнхээ зохиогчийн эрхийг хамгаалах талаар батламж тодорхойлолт гаргуулахаар тусламж хүсэх;
    7. Холбооноос зохион байгуулсан хурал зөвлөгөөнд санал өгөх, батлах эрхтэйгээр оролцох;
    8. Холбооноос ажил мэргэжил, үйл ажиллагаандаа дэмжлэг, туслалцаа авах;
    9. Холбооны удирдах зөвлөлийн шийдвэрийн дагуу олон улсын болон бүсийн уулзалт хурал зөвлөлгөөнд холбоог төлөөлөн оролцох;
    10. Их, дээд сургууль, коллежийн өдрийн ангийн оюутан гишүүнчлэлийн татвараас чөлөөлөгдөх.
    4.10.
    МБИХ-ны гишүүн байгууллагууд нь мэргэжлийн дэмжлэг туслалцаа авах, үйл ажиллагаагаа хэвлэл мэдээллээр гадаад дотоодод сурталчлах, хамтын ажиллагаандаа дэмжлэг авах эрхтэй.

    4.11.
    МБИХ-ны гишүүд дараах үүрэгтэй байна. Үүнд:
    1. Холбооны үйл ажиллагаа, шийдвэр, уриалгыг хэрэгжүүлэхэд идэвхтэй оролцох;
    2. Гишүүний татварыг тухайн жилийн эхний улиралд багтаан төлөх;
    3. Мэргэжлийн болон сахилгын, ёс суртахууны хэм хэмжээг чанд баримтлан мэргэжлээрээ нэр төртэй ажил, үйлчилгээ эрхэлж, эдгээрийг зөрчсөн хүмүүс, байгууллагад шаардлага тавих, зохих газарт мэдэгдэх;
    4. Холбооноос өгсөн үүрэг даалгаврыг цаг хугацаанд нь биелүүлэх;
    5. Мэдлэг боловсрол, мэргэшлийн ур чадвараа байнга дээшлүүлж байх болно.
    ТАВ. БҮТЭЦ ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ, ХЯНАЛТЫН ТОГТОЛЦОО
    5.1.
    Холбооны эрх барих дээд байгууллага нь Их хурал байна. Ээлжит Их хурлыг хоёр жил тутамд зохион байгуулж хуралдуулна. Их хурал нь бүх гишүүдийн төлөөллийг ижил тэгш хангасан байна. Хурлаас холбооны Удирдах зөвлөл (цаашид УЗ гэх) болон УЗ-ийн дарга бөгөөд Ерөнхийлөгчийг хоёр жилийн хугацаатайгаар нууц санал хураалтаар шууд сонгоно. Их хурлын хооронд холбооны УЗ холбооны удирдлагыг дараах бүрэн эрхийн хүрээнд хэрэгжүүлнэ. Үүнд:
    1. Холбооны дүрэмд нэмэлт өөрчлөлт оруулах санал боловсруулж бүх гишүүдийн хурлаар хэлэлцүүлж, баталгаажуулах;
    2. Холбоог өөрчлөн байгуулах, татан буулгах санал боловсруулж, бүх гишүүдийн хурлаар хэлэлцүүлэх;
    3. Ээлжит бус Их хурал зарлан хуралдуулах
    4. Холбооны үйл ажиллагааны чиглэлийг тодорхойлох;
    5. Холбооны үйл ажиллагааны төлөвлөгөө, жилийн төсөв, орон тооны бүтцийг батлах;
    6. Холбооны гүйцэтгэх захирлыг томилох, чөлөөлөх, үйл ажиллагааны тайланг хэлэлцэх;
    7. Холбооны өмч хөрөнгийг захиран зарцуулах талаар Гүйцэтгэх захирлын эрх хэмжээг тогтоох; Холбооны зорилготой нийцэх үйл ажиллагааг дэмжих, хамтран ажиллах талаар шийдвэр гаргах;
    8. Холбооны гишүүнчлэлээс чөлөөлөх;
    9. Хяналтын зөвлөлийн гишүүдийг томилох;
    10. Дэд ерөнхийлөгчийг томилох болно.
    5.2.
    УЗ хурлыг Ерөнхийлөгч даргалах бөгөөд хуралдаанд олонхийн дэмжлэг авсан санал шийдвэр болно.

    5.3.
    МБИХ нь дэргэдээ холбооны үндсэн зорилгыг хэрэгжүүлэхэд туслах мэргэжлийн зөвлөл, хороо, секц, клуб байгуулах, зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх нэгж байгуулж ажиллаж болно.

    5.4.
    Дүрэмд нэмэлт өөрчлөлт оруулах саналыг УЗ хэлэлцэж, Их хурлаар хэлэлцүүлж шийдвэрлүүлнэ. Шинэчлэн баталсан дүрмийг тухай бүрт нь улсын бүртгэлд бүртгүүлэх ажлыг Гүйцэтгэх захирал хариуцан гүйцэтгэнэ.

    5.5.
    Холбооны УЗ нь 11 гишүүдтэй байх ба эдгээр гишүүд нь үүрэг, даалгавраа гүйцэтгэх явцад гарсан шууд зардлын нөхөн төлбөрөөс өөр бусад цалин, аливаа урамшуулал авахгүй. Аливаа асуудлыг шийдвэрлэхэд УЗ-ийн гишүүд тэгш эрхтэй оролцоно. УЗ-ийн ээлжит хуралдааныг гишүүдийн 60%-аас дээш ирцтэй тохиолдолд хүчин төгөлдөр гэж үзэх бөгөөд хуралдааныг сард 1 удаа зохион байгуулж, Гүйцэтгэх захирал хэлэлцэх асуудал, хуралдааны тов, байршлыг ажлын 10 хоногийн өмнө УЗ-ийн гишүүдэд мэдэгдэнэ. УЗ нь даргын зөвшөөрлөөр эсхүл гишүүдийн гуравны нэгээс доошгүй хувийн шаардлагаар, шаардлагатай тохиолдолд ээлжит бус хуралдааныг яаралтай зохион байгуулж болно.

    5.6.
    УЗ-ийн гишүүнийг чөлөөлөх, нөхөн сонгох асуудлыг УЗ-ийн гишүүдийн дийлэнх олонхийн саналаар шийдвэрлэнэ.

    5.7.
    УЗ-ийн хурлаар шийдвэрлэх асуудалд аль нэг гишүүн сонирхлын зөрчилтэй байвал тухайн гишүүн энэ тухайгаа тайлбарлаж санал хураалтанд оролцохгүй байж болно. УЗ-ийн хуралдааныг даргалагч сонирхлын зөрчилтэй байвал өөр гишүүн хурлыг даргална.

    5.8.
    УЗ нь гишүүдтэй холбоотой асуудлыг нууцаар, бусад асуудлыг илээр санал хураах зарчмаар явуулж, санал хураалтын дүнг гишүүдийн олонхийн саналаар шийдвэрлэн баталгаажуулна.

    5.9.
    УЗ-ийн хуралдааны тэмдэглэлд тухайн хуралдаанаар хэлэлцсэн асуудал, баталсан шийдвэр, нууц санал хураалтыг тоогоор, ил санал хураалтыг нэрээр гаргасан дүн, сонирхлын зөрчилтэй холбогдсон тайлбар, гарах шийдвэрийн талаар зарчмын өөр саналтай гишүүний тайлбар зэргийг тэмдэглэнэ. Гишүүн тайлбараа бичгээр гаргана.

    5.10.
    УЗ-ийн гишүүнийг дараах тохиолдолд эргүүлэн татах үндэслэл үүссэн гэж үзнэ. Үүнд:
    1. Ашиг сонирхлын зөрчилтэй асуудлаар санал хураалтад оролцсон бөгөөд энэ нь холбооны нэр хүнд, гишүүн байгууллагын эрх ашигт хортойгоор нөлөөлсөн;
    2. Ёсзүйн зөрчил гаргасан нь баримтаар нотлогдсон;
    3. Шүүхээс гэм буруутай нь тогтоогдсон;
    4. Улс төрийн албан тушаал хаших болсон;
    5. Хяналтын зөвлөлийн санал дүгнэлтээр.
    5.11.
    Холбооны үйл ажиллагаанд тавих хяналтыг УЗ-өөс томилсон Хяналтын зөвлөл (цаашид ХЗ гэх) гүйцэтгэнэ. ХЗ нь гурван гишүүнтэй байж, гишүүд нь дараах үүрэг, хариуцлага хүлээнэ. Үүнд:
    1. Холбооны үйл ажиллагаа Монгол Улсын хууль тогтоомж, энэхүү дүрмийн дагуу явагдаж байгаа эсэхийг хянах;
    2. Нягтлан бодох бүртгэл хөтлөлт, тайлан тэнцэл гаргалт, татвар хураамж төлөлт нь хуулийн тогтоомжийн дагуу хийгдсэн эсэхийг шалгах;
    3. Гишүүдийн татвар төлөлт, хандивын байдал болон шаардлагатай гэж үзвэл холбооны гадаад харилцаатай холбогдол бүхий баримт бичгийг шалгах;
    4. Холбооны гишүүд ХЗ-д тодорхой асуудлаар гомдол гаргаж болох бөгөөд уг асуудлыг яаралтай шалгаж, үр дүнг УЗ-д танилцуулах;
    5. ХЗ-ийн гишүүд шалгасан баримт бичиг, тайлан балансын нууцыг хадгалах;
    6. Гүйцэтгэх захирлаас шалгалтын ажилтай холбогдсон материалыг шаардаж гаргуулах.
    5.12.
    Хяналтын зөвлөл нь дараах эрх эдэлнэ. Үүнд:
    1. Санхүүгийн аливаа шийдвэртэй холбоотой шаардлагатай баримт бичиг, нотолгоог шаардах; МБИХ-ны гишүүн, үйл ажиллагаатай холбоотой гомдол, саналыг судлан үзэж, тайлбар хийх, УЗ-ийн хуралд хэлэлцүүлэхээр асуудал оруулах;
    5.13.
    УЗ болон ХЗ нь Их хуралд ажлаа тайлагнана.

    5.14.
    МБИХ-ны Ерөнхийлөгч нь дэргэдээ УЗ-ийн гишүүн байсан мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн зөвлөлтэй байна. Уг зөвлөл нь МБИХ-ны ирээдүйн хөгжлийн төлөв, чиглэлийг тодорхойлох, зорилгодоо хүрэх стратегийн түншлэл байгуулах, гадаад хамтын ажиллагааг тэлэхэд арга зүйн зөвлөгөө өгөх үүрэгтэй.

    5.15.
    МБИХ нь гадаад үйл ажиллагаандаа гишүүнээр элссэн олон улсын байгууллагын дүрэм, журмыг мөрдлөг болгон ажиллаж, хүлээсэн үүргээ нэр төртэйгээр биелүүлж ажиллана.

    ЗУРГАА. УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГА (ЕРӨНХИЙЛӨГЧ), ДЭД ЕРӨНХИЙЛӨГЧ, ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРЛЫН ЭРХ, ХАРИУЦЛАГА
    6.1.
    Ерөнхийлөгч дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ. Үүнд:
    1. Холбооны үйл ажиллагааны өнөөгийн болон хэтийн төлөв, чиг хандлагыг тодорхойлж зөвлөлөөрөө хэлэлцүүлэн шийдвэр гаргуулах;
    2. Холбоог гадаад, дотоодод төлөөлөх;
    3. Төр засгийн байгууллага болоод бусад төрийн бус байгууллагуудтай хамтран ажиллах;
    4. Хэвлэл мэдээллээр мэдэгдэл хийх;
    5. УЗ-ийн хуралдааныг даргалах;
    6. УЗ-ийн шийдвэрийн дагуу гүйцэтгэх захиралтай гэрээ байгуулах.
    6.2.
    Дэд ерөнхийлөгч дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ. Үүнд:
    1. Ерөнхийлөгч албан үүргээ хэрэгжүүлэх боломжгүй үед орлон ажиллах;
    2. Санхүү төсөв захиран зарцуулахаас бусад шийдвэрийг баталгаажуулах;
    3. МБИХ-ны төлөөлөн олон нийттэй харилцах.
    6.3.
    Гүйцэтгэх захирал дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ. Үүнд:
    1. УЗ-өөс олгосон эрх хэмжээний хүрээнд холбоог төлөөлөх, төсөв, төлөвлөгөөний хүрээнд өмч хөрөнгө захиран зарцуулах;
    2. Монгол Улсын хууль тогтоомж болоод Гүйцэтгэх захирлын гэрээнд тусгагдсан бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэх.
    6.4.
    Гүйцэтгэх захиралтай байгуулсан гэрээнд түүний эдлэх эрх, хүлээх үүрэг, хариуцлагын хэмжээ, хязгаар, хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл, хөлс, урамшуулал зэргийг харилцан тохиролцож тусгана. Үүнд УЗ болон ХЗ-д тов, давтамж, санхүүгийн тайлан, балансад аудит хийлгэх тов, давтамж зэргийг заавал багтаасан байна.

    6.5.
    Гүйцэтгэх захирал нь бүрэн эрхийн хугацаа дууссан нөхцөлд шинээр Гүйцэтгэх захирал томилогдтол албан үүргээ үргэлжлүүлэн гүйцэтгэнэ.

    6.6.
    Гүйцэтгэх захирал УЗ-ийн баталсан жилийн үйл ажиллагааны төлөвлөгөө, төсвийн дагуу холбооны өдөр тутмын үйл ажиллагааг бүрэн эрхийн дагуу удирдан явуулна.

    6.7.
    Гүйцэтгэх захирал холбооны жилийн үйл ажиллагааны тайланг УЗ-д тайлагнан, баталгаажсан тайлангаа дараа оны 2-р сарын 15-ны дотор төрийн эрх бүхий байгууллагад холбогдох баримт бичгийн хамт хүргүүлнэ. Санхүүгийн тайлан балансад хоёр жилд нэг удаа аудит хийлгэнэ.

    6.8.
    Холбооны дэргэдэх секцүүд нь Гүйцэтгэх захирлын удирдлагын дор үйл ажиллагаагаа явуулна.

    ДОЛОО. ШИЙДВЭР ГАРГАХ ТОГТОЛЦОО
    7.1.
    МБИХ-ны шийдвэр гаргахдаа нээлттэй, ил тод байж, мэргэжлийн ёсзүйн зарчмыг баримтална.

    7.2.
    Удирдах зөвлөл хуралдан олонхийн саналаар, хамтын шийдвэр гаргана.

    7.3.
    Хяналтын зөвлөлийн гишүүн тус бүрийн шийдвэр нь ижил тэгш хүчин төгөлдөр байна.
    НАЙМ. САНХҮҮГИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
    8.1.
    Холбооны үндсэн хөрөнгийг зөвхөн холбоо өөрөө эзэмших бөгөөд зорилтоо хэрэгжүүлэхийн тулд холбооноос олгосон эрх хэмжээний хүрээнд Гүйцэтгэх захирал захиран зарцуулна.

    8.2.
    Холбооны санхүүгийн үйл ажиллагааг Монгол Улсын нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн дагуу явуулж, тухайн жилийн санхүүгийн тайлан тэнцлийг гарган дараа хуульд заасан хугацаанд харьяа дүүргийн татварын албанд тайлагнана. Тайланд дараах үндсэн бүрдэл, хэсгүүд заавал орсон байна. Үүнд:

  • Баланс;
  • Орлогын тайлан;
  • Мөнгөн гүйлгээний тайлан;
  • Хуримтлагдсан хандивын тайлан;
  • Нэмэлт тайлбар, тодруулга гэх мэт.
  • 8.3.
    Холбооны санхүүжилт дараах эх үүсвэрээс бүрдэнэ. Үүнд:

  • Гишүүд, гишүүн байгууллагуудын татвар;
  • Иргэд, гадаад дотоодын байгууллагын хандив, тусламж;
  • Дүрмийн зорилгоо хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон аж ахуйн үйл ажиллагаанаас олсон орлого;
  • Зээлийн, өвийн болон төсөл хэрэгжүүлэх зорилгоор улсын төсвөөс олгосон хөрөнгө гэх мэт.
  • 8.4.
    Гишүүн байгууллагуудын жилийн татвар болон гишүүдийн татварын хэмжээг тухай бүр нь УЗ-ийн хурлаар хэлэлцэн тогтоож байх ба хандивын мөнгөнд хязгаар тогтоохгүй.

    8.5.
    Тус Холбооны орон нутгийн салбарууд нь татвар хураамжаа өөрсдөө захиран зарцуулах ба орлого, зарлагын тайланг Холбоонд жил тутамд ирүүлнэ.

    8.6.
    Холбооны орлогыг зөвхөн дүрэмд заасан зорилгоо хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд зарцуулах бөгөөд уг орлогоос ногдол ашиг хуваарилах, хувь хүн, аж ахуйн нэгж, аливаа байгууллагад хөрөнгийн баталгаа гаргах, тэдгээрийн өмнөөс ямар нэгэн төлбөр хийх, Улсын Их Хурал, Ерөнхийлөгчийн болон бүх шатны Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгуульд нам, эвсэл, нэр дэвшигчдэд хандив өргөхийг хориглоно. Түүнчлэн УЗ-ийн гишүүн холбооны эд хөрөнгөөр хувийн ашиг олох зорилгоор санхүүгийн буюу аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно.
    ЕС. ХОЛБООГ ӨӨРЧЛӨН БАЙГУУЛАХ, ТАТАН БУУЛГАХ
    9.1.
    Холбоог энэхүү дүрэмд заасан зорилгоо бүрэн хэрэгжүүлж дууссан болон дүрмийнхээ зорилгод нийцээгүй үйл ажиллагаа явуулан хууль тогтоомжийг ноцтой, эсхүл удаа дараа зөрчсөн тухай шүүхийн шийдвэр гарсан бол, мөн гишүүд дэмжигчдийн олонх санал гаргавал татан буулгаж болно. Татан буулгах тухай шийдвэрийг УЗ-өөс гаргаж, энэхүү шийдвэрээ 21 хоногийн дотор олон нийтэд мэдээлж, төрийн эрх бүхий байгууллагадбичгээр мэдэгдэн улсын бүртгэлээс хасуулна.

    9.2.
    Холбоо татан буугдсан тохиолдолд зохих төлбөр тооцоог барагдуулсны дараа түүний эзэмшлийн эд хөрөнгийг ижил төстөй зорилго бүхий төрийн бус байгууллагад шилжүүлэх эсвэл зорилгод нь нийцсэн үйл ажиллагаанд зарцуулна.

    АРАВ. ХОЛБООНЫ САН
    10.1.
    Холбооны дэргэд холбооны үндсэн зорилгыг хангахад чиглэсэн үйл ажиллагааг дэмжиж санхүүжүүлэхэд зориулж сан байгуулж ажиллуулж болно.

    10.2.
    Холбооны дэргэд сан байгуулах асуудлыг УЗ-ийн хурлаар шийдвэрлэх бөгөөд сангийн үйл ажиллагааг зохицуулах журмыг мөн хурлаар хэлэлцэн баталж мөрдүүлнэ.

    10.3.
    Холбооны санг хандивийн хөрөнгө болон үйл ажиллагаанаас олсон орлогын тодорхой хувийг байршуулснаар байгуулна.

    10.4.
    Сангийн хөрөнгийг захиран зарцуулах шийдвэрийг УЗ гаргах бөгөөд түүнийг хэрэгжүүлэх ажлыг Гүйцэтгэх захирал хариуцан ажиллаж, УЗ-д тайлагнана. Сан нь жил бүрийн орлогынхоо 50%-аас доошгүйг дүрэмд заасан үйл ажиллагаанд зарцуулна.

    10.5.
    Санг татан буулгах тухай шийдвэрийг УЗ гаргана. Татан буугдсан сангийн эд хөрөнгийг холбооны үйл ажиллагааг санхүүжүүлэхэд зарцуулна.
    Энэхүү дүрмийг 2015 оны 6 дугаар сарын 19-ны өдөр

    МБИХ-ны бүх гишүүдийн Их хурлаар хэлэлцэн батлав.

    -------------- о О о -------------
    ГИШҮҮНЧЛЭЛИЙН ЖУРАМ
    НЭГ. НИЙТЛЭГ ШААРДЛАГА
    МБИХ-нд Монгол Улсад барилга болон инженерийн байгууламжийн зураг төсөл зохиох, угсрах, ашиглах, материалын үйлдвэрлэлтэй холбоотой үйл ажиллагаа эрхлэн явуулдаг инженер, мэргэжилтнүүд, байгууллагууд, тэднийг үзэл бодол, үйл ажиллагаа, санхүүгийн хувьд дэмжигч дотоод, гадаадын иргэд, байгууллагууд гишүүнээр элсэж болно.
    1.1.
    Холбооны дүрэмд тодорхойлсон зорилго, үйл ажиллагааны үндсэн чиглэлийг хүлээн зөвшөөрсөн, энэхүү журмын 1.1 заалтын хүрээнд үйл ажиллагаа эрхлэн явуулдаг мэргэжилтэн, байгууллага нь гишүүнээр элсэх хүсэлтээ гарган гишүүнээр элсэх анкетыг бөглөн, МБИХ эсвэл орон нутгийн салбарт ирүүлнэ.
    1.2.
    Холбооны дүрмийг зөвшөөрөн гишүүн болсноор, Холбооны дүрмийн 4.2 заалтын дагуу гишүүнчлэлийн татварыг заавал төлнө.
    1.3.
    Хувь гишүүн, байгууллагын гишүүний татварын хэмжээг Удирдах зөвлөлийн хурлын шийдвэрээр тогтооно.
    ХОЁР. ГИШҮҮНИЙ ЭРХ, ҮҮРЭГ ХАРИУЦЛАГА  
    2.1.
    Холбооны гишүүд дараах эрх эдэлнэ. Үүнд:
    1. Холбооны Удирдах зөвлөл болон Хяналтын зөвлөлийн гишүүнд сонгох, сонгогдох, нэрээ дэвшүүлэх, татгалзах;
    2. Холбооны бүх гишүүдийн хуралд татвар төлсөн хувь гишүүн саналын нэг эрхтэйгээр, энгийн ангилалтай байгууллага саналын тав, мөнгөн ангилалтай байгууллага саналын арван эрхтэйгээр, алтан ангилалтай байгууллага саналын хорин эрхтэйгээр оролцох;
    3. Гишүүн байгууллагын инженер нь хувь гишүүнээр элссэн бол бүх гишүүдийн хуралд өөрийн саналын эрхийг эдлэх. Энэ тохиолдолд тухайн гишүүн хувь гишүүний татварыг тухайн жилийн эхний улиралд төлсөн байх;
    4. Холбооны үйл ажиллагааны хүрээний асуудлаар Холбооны Удирдах зөвлөл, гүйцэтгэх албанд асуудал оруулах;
    5. Холбооны үйл ажиллагаа, удирдлага, зохион байгуулалт, гишүүдийн эрх ашгийг хамгаалах талаар санал бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх, зохих итгэмжлэлийн дагуу Холбоог төлөөлөх, нэр, бэлгэ тэмдгийг хэрэглэх;
    6. Холбооны үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээллийг үнэ төлбөргүй авах ба холбооны санд байгаа ном хэвлэлийг тогтсон журмын дагуу ашиглах;
    7. Холбооны үйл ажиллагааны болон санхүүгийн тайлантай танилцах;
    8. Холбоонд мэргэжлийн үйл ажиллагаа, бүтээлийнхээ зохиогчийн эрхийг хамгаалах талаар батламж тодорхойлолт гаргуулахаар тусламж хүсэх;
    9. Холбооноос зохион байгуулсан хурал зөвлөгөөнд санал өгөх, батлах эрхтэйгээр оролцох;
    10. Холбооноос ажил мэргэжил, үйл ажиллагаандаа дэмжлэг, туслалцаа авах;
    11. Холбооны Удирдах зөвлөлийн шийдвэрийн дагуу олон улсын болон бүсийн уулзалт хурал зөвлөгөөндхолбоог төлөөлөн оролцох;
    12. Их, дээд сургууль, коллежийн өдрийн ангийн оюутан гишүүнчлэлийн татвараас чөлөөлөгдөх;
    13. Гишүүн байгууллагууд нь мэргэжлийн дэмжлэг туслалцаа авах, үйл ажиллагаагаа хэвлэл мэдээллээр гадаад дотоодод сурталчлах, хамтын ажиллагаандаа дэмжлэг авах;
    2.2.
    Холбооны гишүүн дараах үүрэг, хариуцлагыг хүлээнэ. Үүнд:
    1. Холбооны дүрмийг сахих, биелүүлэх;
    2. Холбооны үйл ажиллагаа, шийдвэр, уриалгыг хэрэгжүүлэхэд идэвхтэй оролцох;
    3. Холбооны гүйцэтгэх алба, түүний салбар нэгж, клуб, сангаас зохион байгуулсан өдөрлөг, семинар, сургалт, сурталчилгаа, судалгааны ажилд идэвх, санаачлагатай оролцох;
    4. Гишүүний татварыг тухайн жилийн эхний улиралд багтаан төлөх;
    5. Мэргэжлийн болон сахилгын, ёс суртахууны хэм хэмжээг чанд баримтлан мэргэжлээрээ нэр төртэй ажил, үйлчилгээ эрхэлж, эдгээрийг зөрчсөн хүмүүс, байгууллагад шаардлага тавих, зохих газарт мэдэгдэх;
    6. Холбооноос өгсөн үүрэг даалгаврыг цаг хугацаанд нь биелүүлэх;
    7. Мэдлэг боловсрол, мэргэшлийн ур чадвараа байнга дээшлүүлэх
    8. Холбооны нэр, бэлгэ тэмдгийг буруугаар ашиглахгүй байх;
    9. Барилгын салбарын хөгжилд өөрийн хувь нэмрээ оруулах, шилдэг техник технологи, шинжлэх ухаан, техникийн ололтыг сурталчлан нэвтрүүлэх, салбарын ажиллагсдын мэргэжил, ур чадварыг дээшлүүлэхэд мэргэжлийн туслалцаа үзүүлж экологи болон хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангахтай холбогдсон асуудлыг шийдвэрлэхэд оролцох;
    10. Барилгын тухай хууль болон салбарын бусад хууль тогтоомж, шийдвэр, дүрэм, журам, норм, стандарт, техникийн шаардлагын биелүүлж ажиллах.
    ГУРАВ. ГИШҮҮНЭЭР ЭЛСЭХ  
    3.1.
    Холбооны  дүрмийг хүлээн зөвшөөрсөн,барилга болон инженерийн байгууламжийн зураг төсөл зохиох, угсрах, ашиглах, материалын үйлдвэрлэлтэй холбоотой үйл ажиллагаа эрхлэн явуулдаг инженер, мэргэжилтнүүд, байгууллагууд тэднийг үзэл бодол, үйл ажиллагаа, санхүүгийн хувьд дэмжигч дотоод, гадаадын иргэд, байгууллагууд сайн дурын үндсэн дээр гишүүнээр элсэнэ.
    3.2.
    Гишүүнээр элсэгч дараах материалыг бүрдүүлж, Холбоо болон орон нутгийн салбарт ирүүлнэ.
    1. Хувь гишүүнээр элсэх хүсэлт
    2. Гишүүн байгууллагаар элсэх хүсэлт
    3.3.
    Гишүүнээр элсэгч нь ангиллын дагуу жилийн татвараа төлсөн өдрөөс эхлэн МБИХ-ны үйл ажиллагаанд оролцон, гишүүний эрхээ эдэлнэ.
    3.4.
    Татварыг Холбооны банкны дансанд эсвэл бэлнээр төлж болно.
    ДӨРӨВ. ГИШҮҮНЭЭС ЦУЦЛАГДАХ, СЭРГЭЭХ
    4.1.
    Холбооны гишүүнчлэл дараах нөхцөлд цуцлагдана. Үүнд:
    1. Өөрийн санал хүсэлтээр;
    2. Холбооны дүрмийг зөрчсөн, гишүүний үүргээ удаа дараа биелүүлээгүй;
    3. Мэргэжлийн, сахилгын эсвэл ёс суртахууны зөрчил гаргасан.
    4.2.
    Холбооны гишүүнээс цуцлагдвал тухайн гишүүний төлсөн татвар, хандивын буцаан олгохгүй.
    ТАВ. ГИШҮҮНЧЛЭЛИЙН ДАВУУ ТАЛ
    5.1.
    Төр, засгийн байгууллагуудад салбарын болон гишүүдийн нийтлэг эрх ашгийг илэрхийлэх, хамгаалуулах чиглэлээр  Холбооноос явуулж буй үйл ажиллагаанд санал дүгнэлтээ өгөх, оролцох боломжоор хангагдах.
    5.2.
    Хамтын ажиллагаатай гадаадын холбоодын хамтын ажиллагааны саналууд, Холбооноос  зохион байгуулж байгаа уулзалт, семинар, дугуй ширээний ярилцлага, үзэсгэлэн, арга хэмжээний мэдээллийг тогтмол авах, бизнес саналаа дотоодод болон гадаадад түгээх.
    5.3.
    Холбооны  зарим үйлчилгээг электрон хэлбэрээр авах.
    5.4.
    Холбооноос зохион байгуулсан сургалтуудад хөнгөлөлт эдлэх.
    5.5.
    Холбооны дэргэдэх төв, сан, клубээр үйлчлүүлж, хуулийн болон техникийн зөвлөгөө мэдээлэл авах.
    5.6.
    Хамтын ажиллагаатай гадаад холбоодын оны уулзалтад оролцох, олон улсын болон бүсийн уулзалт, хурал зөвлөгөөнд Холбоог төлөөлөх оролцох.
    5.7.
    Холбооны номын сангаар үнэгүй үйлчлүүлэх.
    5.8.
    Заагдсан үйл ажиллагаанд хөнгөлөлт эдлэх.
    МОНГОЛЫН БАРИЛГЫН ИНЖЕНЕРҮҮДИЙН ХОЛБОО